

Wat gebeurt er als de lichten uitgaan?Tegenwoordig grijpen de meeste mensen bij een stroomuitval direct naar hun smartphone om de zaklamp-app te gebruiken. Vervolgens gaan ze op zoek naar kaarsen en lucifers. Maar wat als je geen smartphone of zaklamp bij de hand hebt? Denk bijvoorbeeld aan ouderen of minderbedeelde groepen in de samenleving. Het resultaat is paniek, desoriëntatie, ernstige stress, alarm en een verhoogd risico op ongevallen of verwondingen.
Door de energiecrisis is de kans op stroomuitval en black-outs aanzienlijk, vooral in het komende jaar. Het is daarom logisch om na te denken over hoe we met deze situaties kunnen omgaan. Je kunt natuurlijk investeren in back-upbatterijen, maar tenzij je het geluk hebt om over je eigen zonnepark of windmolen te beschikken, zul je toch op andere manieren voorbereid moeten zijn.
In openbare gebouwen of gebouwen met meerdere bewoners moet er adequate evacuatiepadmarkering zijn in alle openbare ruimtes, zoals voorgeschreven door nationale en lokale regelgeving. Meestal wordt dit geregeld met noodverlichting op back-upbatterijen. Toch hebben we in talloze gevallen gezien - van de aanslagen op de Twin Towers (11 september) tot de recente brand in de Grenfell Tower - dat dergelijke systemen, zelfs als ze correct zijn geïnstalleerd, in een noodsituatie niet altijd betrouwbaar werken.
Wat wél altijd geldt: elektrische systemen hebben energie nodig. Als de stroomvoorziening uitvalt of als er onvoldoende onderhoud wordt gepleegd, werken deze systemen simpelweg niet.
![]() | ![]() |
Trap met fotoluminescent systeem in natuurlijk of kunstmatig licht | Trap met fotoluminescent systeem in het donker |
Fotoluminescente systemen werken op basis van speciale pigmenten die Uv-licht absorberen, opslaan en vervolgens gedurende enkele uren uitstralen als zichtbaar licht.Zolang deze systemen worden blootgesteld aan omgevingslicht (zowel natuurlijk als kunstmatig) en de bijbehorende Uv-straling, blijven ze betrouwbaar en kunnen ze niet falen. Er zijn talloze voorbeelden waarin fotoluminescente signaleringssystemen ervoor hebben gezorgd dat mensen veilig konden evacueren uit gebouwen of het openbaar vervoer. Vaak worden deze systemen gebruikt als aanvulling op elektrische noodverlichting, omdat ze altijd blijven functioneren in noodsituaties. Een van de meest bekende voorbeelden is 11 september, toen meerdere mensen alléén konden ontsnappen via de trappen dankzij de fotoluminescente markeringen die hen de weg wezen - terwijl alle elektrische systemen waren uitgevallen.
Als je reist met een veerboot, cruiseschip, vliegtuig of trein, of regelmatig door verkeerstunnels gaat, kom je fotoluminescente evacuatiesignaleringen tegen.Het trieste is dat deze systemen in de meeste gevallen pas na een ramp zijn geïnstalleerd. Enkele voorbeelden hiervan zijn: Het ongeluk met de veerboot Herald of Free Enterprise, de explosie op het olieplatform Piper Alpha, De ramp met het cruiseschip Scandinavian Star, de tunnelbranden in Zwitserland, de aanslag op het World Trade Center op 11 september, enzovoort. Dit zijn slechts enkele incidenten uit een lange lijst van rampen die hebben geleid tot de opname van fotoluminescente veiligheidssignalering in veiligheidsvoorschriften en de succesvolle implementatie ervan.
In 1945, nadat de Amerikanen atoombommen op Hiroshima en Nagasaki hadden geworpen, werd het hele gebied verwoest. Ondanks de chaos die daarop volgde, moesten mensen zich nog steeds kunnen verplaatsen. Kenzo Nemoto, oprichter van Nemoto & Co. Japan, begon met de productie van fotoluminescente verf om mensen te helpen hun weg te vinden in de verwoeste steden. Vandaag de dag is zijn bedrijf wereldwijd toonaangevend in de productie van fotoluminescente pigmenten, waarbij de belangrijkste toepassingen nog steeds gericht zijn op noodevacuatie. Gezien de huidige situatie in andere oorlogsgebieden—denk aan Oekraïne—zou er helaas opnieuw een dringende behoefte kunnen zijn aan dergelijke technologieën.
Hoewel we ver weg zijn van oorlogsgebieden, is er toch een direct gevolg op praktisch niveau (gezien de stijgende kosten is het waarschijnlijk dat energie in de toekomst zal worden gerantsoeneerd). Het lijkt daarom zeker zinvol om na te denken over eenvoudige toepassingen van fotoluminescent materiaal in huis voor het geval van stroomuitval - en niet alleen voor noodevacuaties. Deze toepassingen kunnen onder andere omvatten:
Wanneer je voor het eerst een ernstige stroomuitval meemaakt, besef je pas hoe moeilijk het is om in het donker te bewegen - vooral als er ook rook is door een brand of stof in de lucht na het instorten van een gebouw (door bijvoorbeeld een aardbeving, bombardementen, enzovoort).
In 2003 voerde de Universiteit van Ilmenau in Duitsland een interessante studie uit waarin fotoluminescente systemen werden vergeleken met elektrische evacuatiesystemen onder rokerige omstandigheden (typisch voor een noodsituatie). De studie concludeerde dat continue lijnen van zwak omgevingslicht, die op lage hoogte zijn geïnstalleerd (ongeveer 1 meter boven het vloerniveau, wat typisch is voor een fotoluminescent systeem), veel effectiever zijn als markering voor evacuatiepaden dan elektrische lichtbronnen met hoge helderheid die hoger zijn geplaatst. De reden hiervoor is dat heldere lichten door rook worden verstrooid en desoriëntatie kunnen veroorzaken, terwijl fotoluminescente systemen onder de rooklaag een continue evacuatiepad bieden.
Vanuit milieuoogpunt vereisen zowel gewone Ledlampen als fotoluminescente systemen speciale pigmenten en veel energie om te produceren. Het grote verschil is echter dat een hoogwaardig fotoluminescent systeem geen einde aan zijn levensduur heeft. Zolang er een Uv-lichtbron aanwezig is, blijven fotoluminescente systemen altijd functioneren tijdens een plotselinge stroomuitval, en dat is precies waar we ons in de toekomst beter op moeten voorbereiden.
OPMERKINGEN:
De LumiNova®-pigmenten werden in 1993 uitgevonden door Nemoto & Co. in Japan. Deze pigmenten zijn niet radioactief en worden geactiveerd door UV-lichtbronnen. Ze slaan energie op en stralen deze gedurende vele uren uit in de vorm van zichtbaar geel/groen licht, wat beter waarneembaar is voor het menselijk oog en ideaal is voor veiligheidsdoeleinden.
Fotoluminescente systemen met LumiNova® zijn al op grote schaal geïnstalleerd in schepen, auto's, vliegtuigen, tunnels en openbare gebouwen, waar ze in sommige gevallen zelfs de elektrische systemen volledig hebben vervangen.
G.B.C. (Speciality Chemicals) Limited is het Europese marketingbedrijf van Nemoto & Co. in Japan, waarbij Nemoto de aandeelhouder is.
De foto's zijn met dank aan Nemoto & Co. in Japan.
Referenties:
www.tu-ilmenau.de/fileadmin/Bereiche/MB/lichttechnik/Literatur/2003/BieskeInterLumen2003.pdf
AGI/06.01.2023©
NB.: Het originele document in het Engels is gepubliceerd op www.thepspa.com en de vertaling naar het Nederlands is verzorgd door Ertecna, lda., met toestemming van de auteur.


PSPA (de Photoluminescent Safety Products Association) is een vereniging die bedrijven vertegenwoordigt die wereldwijd fotoluminescente materialen (geïntegreerd in verf, plastic en gedrukte producten) bevorderen. Deze materialen absorberen UV-energie, slaan die op en stralen het uit als zichtbaar licht, wat essentieel is voor verschillende veiligheidsdoeleinden. Het grote voordeel van fotoluminescente veiligheidssystemen is dat ze, zelfs bij een totale stroomuitval, voldoende licht bieden om de richting van evacuatiepaden aan te geven.